Căng thẳng eo biển Hormuz: Iran bác nghị quyết Mỹ, Pháp điều động tàu sân bay

Vấn đề eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm căng thẳng khi Iran quyết liệt kêu gọi Hội đồng Bảo an bác bỏ dự thảo nghị quyết của Mỹ nhằm tái lập quyền tự do hàng hải.

Cuộc đối đầu ngoại giao giữa Tehran và Washington một lần nữa leo thang tại diễn đàn Liên hợp quốc, phản ánh sự rạn nứt sâu sắc trong nỗ lực ổn định khu vực Trung Đông. Phái đoàn Iran đã đưa ra thông điệp cứng rắn, yêu cầu các thành viên Hội đồng Bảo an hành động dựa trên nguyên tắc công bằng và logic, thay vì chịu áp lực từ phía Mỹ để ủng hộ một dự thảo mà họ cho là mang nặng mục tiêu chính trị.

Đối đầu gay gắt giữa Iran và Mỹ tại Hội đồng Bảo an

Theo quan điểm của phía Iran, giải pháp duy nhất và khả thi để giải quyết triệt để khủng hoảng tại eo biển Hormuz là phải chấm dứt xung đột vĩnh viễn, dỡ bỏ mọi lệnh phong tỏa hàng hải và khôi phục lưu thông bình thường. Tehran bày tỏ sự quan ngại sâu sắc khi Mỹ thúc đẩy nghị quyết về “tự do hàng hải”, cho rằng đây chỉ là cái cớ để Washington đạt được các mục tiêu chiến lược riêng biệt thay vì thực sự giải quyết khủng hoảng.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đệ trình một dự thảo nghị quyết mới, yêu cầu Iran chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công, hành vi rải thủy lôi và việc thu phí bất hợp pháp tại tuyến hàng hải huyết mạch này. Sự mâu thuẫn về lợi ích giữa hai cường quốc khiến cho mọi nỗ lực thông qua nghị quyết tại Hội đồng Bảo an trở nên vô cùng khó khăn.

Sáng kiến của Pháp: Lối thoát cho nút thắt Hormuz?

Trong bối cảnh bế tắc, Pháp đã xuất hiện với vai trò trung gian điều phối. Tổng thống Emmanuel Macron đề xuất một hướng tiếp cận thực dụng: tách biệt vấn đề an ninh tại eo biển Hormuz ra khỏi các cuộc đàm phán tổng thể về xung đột Trung Đông giữa Mỹ và Iran.

Chi tiết đề xuất của Paris bao gồm một cơ chế “có đi có lại”:

• Đối với Iran: Được phép nối lại vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz nếu chấp nhận quay lại bàn đàm phán với Mỹ về các vấn đề cốt lõi của cuộc khủng hoảng.
• Đối với Mỹ: Cần dỡ bỏ lệnh phong tỏa nhắm vào Iran tại khu vực Hormuz để tạo động lực và niềm tin cho tiến trình ngoại giao.

Tổng thống Macron nhấn mạnh sự cần thiết phải khôi phục chế độ tự do hàng hải hoàn toàn, đồng thời kêu gọi Iran “nắm bắt cơ hội” để giảm bớt áp lực kinh tế và chính trị.

Sự hiện diện quân sự: Tín hiệu từ tàu sân bay Charles de Gaulle

Không chỉ dừng lại ở ngoại giao, Pháp đã cụ thể hóa cam kết an ninh bằng hành động quân sự. Tàu sân bay Charles de Gaulle cùng nhóm tác chiến đã vượt kênh đào Suez, tiến về phía Nam Biển Đỏ để tiếp cận vùng Vịnh. Đây là thông điệp rõ ràng rằng liên minh quốc tế do Pháp và Anh dẫn dắt đã sẵn sàng triển khai chiến dịch bảo đảm an ninh hàng hải.

Điểm đáng chú ý là sứ mệnh này mang tính chất phòng thủ và tách biệt hoàn toàn với các bên tham chiến. Hiện có hơn 40 quốc gia tham gia sáng kiến này với mục tiêu khôi phục lòng tin cho các hãng vận tải biển và thị trường năng lượng toàn cầu, từ đó giảm chi phí bảo hiểm hàng hải đang leo thang.

Bối cảnh địa chính trị và tác động kinh tế toàn cầu

Eo biển Hormuz bị phong tỏa từ cuối tháng 2 sau khi xung đột Mỹ - Israel - Iran bùng phát. Mặc dù lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày ⁸⁄₄, nhưng thực tế thương mại vẫn chưa thể trở lại trạng thái bình thường. Vụ tấn công gần đây vào tàu chở hàng của Tập đoàn CMA CGM (Pháp) là minh chứng cho thấy mức độ rủi ro vẫn ở mức báo động.

Trước đó, chiến dịch “Dự án Tự do” của Mỹ nhằm hộ tống tàu thương mại đã bị đình chỉ vào ngày ⁶⁄₅, tạo ra một khoảng trống an ninh mà Pháp và Anh đang nỗ lực lấp đầy. Điều này cho thấy sự chuyển dịch trong cách tiếp cận: từ đơn phương (Mỹ) sang đa phương (liên minh 40 quốc gia) để tạo tính chính danh và giảm thiểu rủi ro đối đầu trực tiếp.

Nhận định chuyên gia: Cuộc khủng hoảng tại Hormuz không đơn thuần là tranh chấp hàng hải mà là ván bài địa chính trị phức tạp. Sự can thiệp của Pháp có thể là “chiếc cầu nối” cần thiết, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc liệu Mỹ và Iran có thể gạt bỏ những mâu thuẫn cốt lõi để ưu tiên lợi ích kinh tế toàn cầu hay không.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng thành công của sáng kiến từ phía Pháp trong việc hạ nhiệt căng thẳng tại eo biển Hormuz? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn trong phần bình luận bên dưới!