Vượt qua họa diệt chủng, người Campuchia làm giàu trên đất Gia Lai

Hành trình của những người Campuchia làm giàu tại Gia Lai không chỉ là câu chuyện về vật chất, mà còn là minh chứng cho nghị lực sống phi thường sau thảm họa diệt chủng.

Giữa cái nắng gay gắt của mùa khô Tây Nguyên, làng Triêl (xã Ia Pnôn, Gia Lai) hiện ra với những ngôi nhà kiên cố và vườn rẫy xanh mướt. Thế nhưng, ít ai biết rằng, để có được sự an yên ngày hôm nay, gần 90 hộ dân người Jrai gốc Campuchia nơi đây đã phải trải qua một cuộc hành trình đẫm máu và nước mắt.

Ký ức kinh hoàng về cuộc chạy loạn năm 1975

Anh Ksor Bíu (sinh năm 1986), Bí thư kiêm thôn trưởng làng Triêl, là thế hệ thứ hai sinh sống trên mảnh đất này. Qua lời kể của cha, anh tái hiện lại một thời kỳ đen tối khi Pol Pot thực hiện chính sách tàn sát khốc liệt. Để bảo toàn mạng sống, hàng nghìn gia đình đã phải bỏ lại tất cả, dắt díu trẻ nhỏ băng rừng, vượt suối trong cơn tuyệt vọng.

“Khi ấy, mọi người chỉ kịp gom vài bộ quần áo và tư trang cá nhân. Hành trình chạy loạn kéo dài trong đói khát và hiểm nguy rình rập”, anh Bíu chia sẻ. Có những người đã gục ngã giữa đường, có những gia đình ly tán mãi mãi. Khi đặt chân đến Việt Nam, thứ duy nhất họ còn lại chính là hơi thở.

Sự hồi sinh từ lòng nhân ái và sự hỗ trợ của chính quyền

Được chính quyền địa phương đón nhận và bố trí định cư tại làng Triêl, những người tha hương bắt đầu cuộc chiến mới: cuộc chiến chống lại cái nghèo. Những ngày đầu, họ không đất, không vốn, phải tự khai hoang, phát rẫy, xin từng hạt giống mì, cây lúa để trồng.

Nhờ sự đồng hành của bộ đội biên phòng và sự giúp đỡ tận tình của người dân địa phương, cuộc sống dần ổn định. Sự gắn bó với mảnh đất này sâu sắc đến mức, dù sau này có lời mời hồi hương từ người thân, anh Bíu vẫn khẳng định: “Tôi sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, bố tôi đã yên nghỉ trên mảnh đất này nên tôi không có ý định rời đi”.

Chiến lược “lấy ngắn nuôi dài” và tư duy làm giàu bền vững

Điển hình cho tinh thần vươn lên là ông Rơ Châm Nek (sinh năm 1978). Từng trải qua những ngày tháng “bữa đói bữa no”, ông không cam chịu số phận. Ngoài việc làm rẫy, ông nhận cạo mủ cao su thuê, thậm chí làm việc xuyên đêm từ 21h đến 1h sáng để tăng thu nhập.

Một chi tiết gây xúc động là hình ảnh ông luôn địu con gái nhỏ bên người khi đi cạo mủ vì nỗi sợ lạc mất con trong rừng sâu. Chính sự khát khao bảo vệ gia đình đã trở thành động lực để ông bứt phá. Bằng cách mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hiện ông sở hữu 6 sào cà phê, 9 sào lúa, 3ha điều và đàn gia súc 15 con, mang về thu nhập khoảng 250 triệu đồng/năm.

Không dừng lại ở đó, ông Nek còn đầu tư hơn 150 triệu đồng mua máy cày để phục vụ sản xuất và nhận cày thuê cho bà con, trở thành người đầu tiên trong làng hiện đại hóa nông nghiệp.

Tương tự, anh Rơ Mah Thúy (sinh năm 1982) cũng áp dụng chiến thuật “lấy ngắn nuôi dài”. Anh trồng xen cây mì trên diện tích đất trống của vườn điều để có thu nhập ngắn hạn (khoảng 70 triệu đồng/năm) nuôi cây điều dài hạn. Đến năm 2019, nhận thấy giá trị cao su thấp, anh quyết định chuyển sang cà phê, nâng thu nhập gia đình lên 300 triệu đồng/năm và xây nhà trị giá 700 triệu đồng vào năm 2022.

Giá trị của sự hòa nhập và phát triển cộng đồng

Ông Nguyễn Huệ, Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn, nhận định rằng sự chuyển biến tích cực của bà con gốc Campuchia không chỉ đến từ nỗ lực cá nhân mà còn nhờ chính sách hỗ trợ kịp thời về đất sản xuất và vốn của Nhà nước. Việc bà con chủ động áp dụng tiến bộ kỹ thuật đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh biên giới.

Từ những con người chạy loạn trong tuyệt vọng, họ đã tìm thấy quê hương thứ hai, nơi họ không chỉ được cứu sống mà còn được trao cơ hội để làm giàu và khẳng định giá trị bản thân.

Bài học rút ra: Sự thành công của những hộ dân tại làng Triêl cho thấy, khi ý chí kiên cường gặp được môi trường hỗ trợ nhân văn, mọi nghịch cảnh đều có thể vượt qua. Bạn nghĩ sao về tinh thần vượt khó của những người dân gốc Campuchia tại Gia Lai? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận nhé!